Đối tác chiến lược

chung cư imperia garden

MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO MÔN NGỮ VĂN LỚP 12

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO     KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1( 3,0 điểm)

Ta đi tới, trên đường ta bước tiếp,

Rắn như thép, vững như đồng

Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp

Cao như núi, dài như sông

Chí ta lớn như biển Đông trước mặt!

       ( Tố Hữu – Ta đi tới)

Đọc kĩ đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu:

Câu 2 ( 3,0 điểm)

 Anh / chị  hãy viết một bài văn ( khoảng 800 từ), trình bày suy nghĩ của mình về ý nghĩa câu nói sau:

 Đừng lấy của cải vật chất để đo lường thành công hay thất bại, chính tâm hồn của mỗi con người mới xác định được mức độ " giàu có" trong cuộc sống của mình

Câu 3: (4,0 điểm)

                   Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

                                                                                              Tây Tiến – Quang Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO      KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1:( 3,0 điểm)

… Còn xa lắm mới đến cái thác dưới.Nhưng đã thấy tiếng nước réo gần mãi lại réo to mãi lên.Tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi nó rống lênnhư tiếng một ngàn con trâu mộng đang lộng lộn giữa rừng vầu  rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng. Tới cái thác rồi. Ngoặt khúc sông lượn, thấy sóng bọt đã trắng xóa cả một chân trời đá…

                 SGK Ngữ văn 12 tập một, trang 187, 188

Đọc kĩ đoạn văn bản trên và thực hiện các yêu cầu:

Câu 2 ( 3,0 điểm):

Anh ( chị) hãy viết một bài văn ( khoảng 600 từ), trình bày suy nghĩ của mình về câu chuyện sau:

CHIẾC BÁNH KEM

- Ăn thêm cái nữa đi con!

- Ngán quá, con không ăn đâu!

- Ráng ăn thêm một cái, má thương. Ngoan đi cưng!

- Con nói là không ăn mà. Vứt đi! Vứt nó đi!

Thằng bé lắc đầu quầy quậy, gạt mạnh tay. Chiếc bánh kem văng qua cửa xe rơi xuống đường, sát mép cống. Chiếc xe hơi láng bóng rồ máy chạy đi.

Hai đứa trẻ đang bới móc đống rác gần đó, thấy chiếc bánh nằm chỏng chơ, xô đến nhặt. Mắt hai đứa sáng rực lên, dán chặt vào chiếc bánh thơm ngon. Thấy bánh lấm láp, đứa con gái nuốt nước miếng bảo thằng con trai:

- Anh Hai thổi sạch rồi mình ăn.

Thằng anh phùng má thổi. Bụi đời đã dính, chẳng chịu đi cho. Đứa em sốt ruột cũng ghé miệng thổi tiếp. Chính cái miệng háu đói của nó làm bánh rơi tõm xuống cống hôi hám, chìm hẳn.

- Ai biểu anh Hai thổi chi cho mạnh – Con bé nói rồi thút thít.

- Ừa. Tại anh! Nhưng kem còn dính tay nè. Cho em ba ngón, anh chỉ liếm hai ngón thôi 

                                                            (Trích “ Hạt giống tâm hồn”)

Câu 3 ( 4.0điểm):

Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

 Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

Tây Tiến – Quang Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO      KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1: ( 3,0 điểm)

Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

         Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

Nhớ từng rừng nứa bờ tre

Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy.

(Trích Việt Bắc – Tố Hữu)

Đọc kĩ đoạn văn bản trên và thực hiện các yêu cầu:

SGK Ngữ văn 12 tập một, trang 110

Câu 2 ( 3,0điểm)

                      Câu chuyện XÉN LÁ  sau gợi cho anh/chị cảm nhận và suy nghĩ gì?

Mẫu đơn là vua các loài hoa. Có anh nhà giàu, mua được một gốc, trong ở giữa sân.Khi hoa nở, màu đỏ rực rỡ, lá xanh rợp mát. Người nào đi qua trông thấy cũng thốt lên: “ Hoa đẹp biết bao!”. Anh nhà giàu nghe người ta chỉ khen hoa, mà không thấy nói gì đến cành lá, bèn xén trụi cánh lá. Rốt cuộc ai thấy cũng lắc đầu, nhíu mày bỏ đi. Anh nhà giàu hoang mang không hiểu, làu bàu: “ Sao hôm qua thì ngợi khen hoa thế, mà hôm nay thấy hoa lại lắc đấu như vậy”.

 (Theo Trần Tứ Ích – Ngụ ngôn thi thoại - NXB Thành phố Hồ Chí Minh, 2003)

Câu 3: (4,0 điểm)

                 Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

Họ đã sống và chết                                                                            

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vung lên đánh bại

Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân Dân

Đất Nước của Nhân Dân, Đất Nước của ca dao thần thoại

Đất nước – Trích Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm; SGK Ngữ văn lớp 12- NXB Giáo dục, trang 121.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO       KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

Câu 1 (3,0 điểm ):

Ôi những cánh đồng quê chảy máu

Dây thép gai đâm nát trời chiều

Những đêm dài hành quân nung nấu

Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu

Từ những năm đau thương chiến đấu

Đã ngời lên nét mặt quê hương

Từ gốc lúa bờ tre hồn hậu

Đã bật lên tiếng thét căm hờn

      Đất nước – Nguyễn Đình Thi; SGK Ngữ văn lớp 12-Trang 125, NXB Giáo dục

Đọc kĩ đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu:

Những đêm dài hành quân nung nấu

                                            Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu

Câu 2 ( 3,0 điểm)

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thâncho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn đời

(Trích Đất nước – Trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm)

Anh/chị hãy viết một bài văn trình bày những suy nghĩ về ý nghĩa bốn câu thơ trên; từ đó nêu trách nhiệm, nghĩa vụ của thế hệ trẻ đối với những vấn đề lớn của đất nước đang đặt ra.

Câu 3: (4,0 điểm)

Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Đến câu:

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Trích Tây Tiến – Quang Dũng; Trang 88, SGK Ngữ văn lớp 12

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO       KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1 (3,0 điểm ):


Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ

Nơi nào qua, lòng lại chẳng yêu thương?

Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!

Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét

Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng

Như xuân đến chim rừng lông trở biếc

Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương     


Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên; SGK Ngữ văn lớp 12- NXB Giáo dục, trang 144.

Đọc kĩ đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu:

Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!

Câu 2 ( 3,00 đ)

- Mẹ, chiều nay con thấy bố tặng cô Hải một hộp quà - đứa trẻ tám tuổi nói với mẹ khi người mẹ vừa mới đi làm về.

- Quà gì con biết không? - người mẹ hỏi.

- Không ạ, con đi học về đã thấy bố mang hộp quà xuống chân cầu thang đưa cho cô ấy rồi. Quà ở trong hộp làm sao con biết được.

Người mẹ hơi băn khoăn nhưng không hỏi chồng, chỉ lặng lẽ quan sát, thấy không có biểu hiện gì lạ nên chị cũng nhanh chóng quên chuyện đó.

Vài tháng sau đứa trẻ đánh vỡ một chiếc cốc thủy tinh. Người mẹ thấy bố đứa trẻ cẩn thận nhặt từng mảnh vỡ bỏ vào một cái hộp, đóng nắp và dán lên trên một mảnh giấy trắng có viết bốn chữ rất to “MẢNH THỦY TINH VỠ” rồi bỏ vào một chiếc túi nilông buộc lại cẩn thận. Lúc bấy giờ chị mới sực nhớ ra cô Hải là người thu rác trong khu. Đợi chồng cầm chiếc túi bước ra khỏi cửa, chị hỏi con: “Bây giờ con biết lần trước bố đã đưa cho cô Hải hộp quà gì rồi chứ?”. Đứa trẻ hớn hở trả lời: “Món quà an toàn mẹ ạ”. “Đúng. Quà an toàn. Bố tặng cả những người kiếm sống ở bãi rác chứ không chỉ tặng riêng cô Hải đâu con ạ”.

     Câu chuyện trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về điều làm nên sức mạnh của mỗi con người tử tế cũng như về nét đẹp của một quốc gia (bài viết khoảng 600 từ)?

Câu 3: (4,0 điểm) Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:


Mình đi có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối tình nặng vai?

Mình về, rừng núi nhớ ai

Trám bùi để rụng, măng mai để già.

Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son

Mình về, còn nhớ núi non

            Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

Mình đi, mình có nhớ mình

            Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa?


Trích Việt Bắc – Tố Hữu; Trang 110, SGK Ngữ văn lớp 12

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO      KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1 ( 3 điểm)

Đọc kĩ đoạn văn bản sau và trả lời các câu hỏi: ( 3.00đ)

“Bởi thế cho nên, chúng tôi…để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”   SGK Ngữ văn 12 tập một, trang 41

Câu 2 ( 3,0 điểm)

Có một câu chuyện ngụ ngôn:

Đứng từ dưới đất nhìn lên, con người đều thấy sao trời lấp lánh, sáng ngời, nhưng khi con người tiến gần sao trời sẽ phát hiện ra rằng các ngôi sao cũng giống như trái đất - gồ ghề, không bằng phẳng, xung quanh đầy bụi bặm.

Từ câu chuyện ngụ ngôn này em cảm nhận  được điều gì? Lấy đó làm chủ đề viết một bài 600 chữ.

Câu 3: (4,0 điểm)

Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

Ta về, mình có nhớ ta
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung"
.

Trích Việt Bắc – Tố Hữu; Trang 111, SGK Ngữ văn lớp 12

 

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO       KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH  

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1 (3,0 điểm)

              Đọc đoạn trích sau đây trong bài thơ Tổ Quốc nhìn từ biển của Nguyễn Việt Chiến và thực hiện các yêu cầu:

Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển

Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng

Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa

Trong hồn người có ngọn sóng nào không? (4/2009)


Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển...

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao quần đảo...

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao thương tích....

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hiểm họa...

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát…


luôn lặp lại như một điệp khúc. Điệp khúc cho thấy tác giả đã chọn một điểm nhìn khá đặc biệt để gợi cho người đọc những suy ngẫm về Tổ Quốc. Đó là góc nhìn nào, góc nhìn ấy đưa đến cho anh/chị những xúc cảm, suy ngẫm như thế nào?

Câu 2 ( 3,0 điểm)

…“Tôi đã thấy các anh thật anh hùng dưới vòi rồng ác thú

Giá như đạn ghim vỡ sọ

Chết một lần cho hả nỗi câm hờn

Vòi nước mặn che nhòa nước mắt

Nó lấy nước biển mình xối xuống triệu niềm tin

Biển của ta - nước ấy của ta

Thằng giặc đội lốt người tham từng giọt nước

Rồi biển sẽ chôn thây từng lượt - từng thằng”…

( Chuyện sáng nay ở Biển Đông- Nhà biên kịch trẻHuỳnh Tuấn Anh)

Ngày 1/5/2014, Trung Quốc đã hạ đặt giàn khoan HD981 cùng hơn 80 tàu có vũ trang, tàu quân sự và máy bay hộ tống đi vào sâu tới 80 hải lý trong thềm lục địa và khu Đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đó là "sự kiện 1/5" gây phẫn nộ sâu sắc triệu triệu tấm lòng con dân đất Việt.

   Ngày 11/5/2014, nhân dân Việt Nam khắp ba miền đất nước đã xuống đường phản đối hành vi bất hợp pháp của Trung Quốc ở khu vực biển đảo Tổ Quốc.

Trong thời gian hiện tại, vấn đề biển Đông là điều mà người dân Việt quan tâm nhiều nhất, không khỏi đau lòng khi chứng kiến những điều đang diễn ra. Nhà biên kịch trẻHuỳnh Tuấn Anh, thể hiện nỗi lòng của mình và từ những sự kiện trên, anh/chị hãy viết một bài luận khoảng 600 từ, trình bày suy nghĩ về chủ quyền dân tộc.

Câu 3: (4,0 điểm)

Cảm nhận và suy nghĩ của anh/chị về đoạn thơ:

con sóng dưới lòng sâu

con sóng trên mặt nước

Ôi  con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương

                   Trích trong bài Sóng – Xuân Quỳnh; Trang 155 - 156, SGK Ngữ văn lớp 12

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO       KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1 ( 3,0 điểm)

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li - la li - la li - la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn

Đoạn kĩ đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu:

Câu 2  ( 3,0 điểm):

Trong bài viết Nhà thơ, Tổ quốc và tự do, 6/2009, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến có viết:

 “Chúng ta là con dân của đất Việt, ông cha ta từ ngàn năm trước đã lên rừng, đã xuống biển để khai phá, dựng xây non nước này. Và, biển - đảo ấy là một phần gia tài nghèo khó mà ông cha ta tự ngàn xưa đã không tiếc máu xương, công sức để giữ gìn, để truyền đời lại cho cháu con hôm nay.”

   Ngày 1/5/2014, Trung Quốc đã hạ đặt giàn khoan HD981 cùng hơn 80 tàu có vũ trang, tàu quân sự và máy bay hộ tống đi vào sâu tới 80 hải lý trong thềm lục địa và khu Đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đó là "sự kiện 1/5" gây phẫn nộ sâu sắc triệu triệu tấm lòng con dân đất Việt.

   Ngày 11/5/2014, nhân dân Việt Nam khắp ba miền đất nước đã xuống đường phản đối hành vi bất hợp pháp của Trung Quốc ở khu vực biển đảo Tổ Quốc.

Từ quan điểm của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, từ những sự kiện trên, anh/chị hãy viết một bài luận khoảng 200 từ, trình bày suy nghĩ của mình về chủ quyền dân tộc.

Câu 3: (4,0 điểm)

Cảm nhận và suy nghĩ về đoạn thơ:

“Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân Dân

Đất nước của Nhân Dân, Đất nước của ca dao thần thoại

Dạy anh biết yêu em từ thuở trong nôi

Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội

Biết trông tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù mà không sợ dài lâu”

     ( Trích trong văn bản Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm, SGK Ngữ văn lớp 12, NXB Giáo dục, năm 2010)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO      KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Câu 1 ( 3,0 điểm)

             Đọc đoạn trích sau đây trong bài thơ Tổ Quốc nhìn từ biển của Nguyễn Việt Chiến và thực hiện các yêu cầu:

Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển

Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa

 Ngàn năm trước con theo cha xuống biển

Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa  

 Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc

Các con nằm thao thức phía Trường Sơn

Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả

Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn

                                                                                     (4/2009)

  1. 1.Anh/chị hiểu như thế nào về nhan đề Tổ Quốc nhìn từ biển?

Câu 2 ( 3,0 điểm)

Anh / chị  hãy viết một bài văn ( khoảng 800 từ), trình bày suy nghĩ của mình về ý nghĩa trong bốn câu thơ sau:

“Một ngôi sao chẳng sáng đêm

Một bông lúa chín chẳng nên mùa vàng

Một người đâu phải nhân gian

Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi”

( Tố Hữu- Tiếng ru)

Câu 3: (4,0 điểm)

Phân tích đoạn thơ sau:

… “ Những đường Việt Bắc của ta…Vui lên Việt Bắc đèo De, núi Hồng”…

( Trích Việt Bắc – Tố Hữu, SGK Ngữ văn 12,Trang 112- 113, NXB Giáo dục, năm 2010)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO      KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA VÀ TUYỂN SINH 

                                                                                      ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG NĂM 2015

                                                                                                 Môn thi: Ngữ văn

    ĐỀ THI CHÍNH THỨC                           Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

                                                                                          --------------------------------------

Phần I: Đọc – hiểu văn bản( 3.00đ)

Có hai dạng đề

Dạng thứ nhất: Một đoạn văn bản hoặc một văn bản ngắn ( Thơ, văn xuôi)

Yêu cầu đọc kĩ và trả lời các câu hỏi  ( từ 3à5 câu)

Nội dung các câu hỏi tập trung vào : Nội dung văn bản; phép tu từ và tác dụng của các phép tu từ đó; nêu cảm xúc, suy nghĩ…

Dạng thứ hai: 03 câu hỏi, mỗi câu gắn với 01 đoạn văn bản ngắn( Thơ, văn xuôi)

Câu 1:  Đặt tên và nêu nội dung( Học sih chú ý các từ ngữ và dấu hiệu…xuất hiện nhiều lần trong văn bản)

Câu 2: Xác định lỗi ( có thể đề nêu rõ các lỗi yêu cầu chỉ ra cụ thể; cũng có thể chỉ nêu các lỗi chung yều cầu nêu tên các lỗi và chỉ ra cụ thể trong văn bản…)

Câu 3: Chỉ ra các phép tu từ và tác dụng của các phép tu từ đó ( Chú ý phép tư từ về Ngữ âm; từ ngữ, cú pháp và  tác dụng của từng phép…)

Phần II:  Làm văn( 7 điểm)

Câu 1 ( 3 điểm) Nghị luận xã hội

Chú ý phần thân bài cần làm sáng tỏ:

+ Phân tích, lí giải, giải thích cụ thể, rõ ràng đề ra àtìm nội dung, ý nghĩa của đề ra

+ Bàn luận những vấn đề về nét đẹp và những vấn đề chưa đẹp

+ Nhận thức và hành động, bài học…

Câu 2 ( 4 điểm) nghị luận văn học

Gồm 2 câu:  2a chương trình Chuẩn và 2b chương trình nâng cao

Nghị luận về thơ: Nội dung đoạn thơàý nghĩa; các phép tu từ( từ ngữ, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật…)

Nghị luận về văn xuôi: chủ yếu phân tích nhân vật: Giới thiệu nhân vật; phân tích hành động, lời nói, cử chỉ; tính cách…àphẩm chấtnhân vật; những nét nghệ thuật chính…

Chú ý phần thân bài

+ Lí giải nhan đề văn bản cần nghị luận

+ Phân tích, chứng minh, bình ( bình giảng à cảm xúc hoặc bình luậnànhận xét

+ Khái quát nghệ thuật. 

TƯ LIỆU THAM KHẢO THI HỌC KỲ I MÔN NGỮ VĂN (2014 - 2015)

TƯ LIỆU THAM KHẢO

OÂN TAÄP THI KÌ I NĂM HC 2014 – 2015

Moân Ngöõ vaên LÔÙP 11

  1. n ngn Hai đứa tr - Thch Lam

           Nắm một số nét chính về tác giả Thạch Lam và truyện ngắn Hai đứa trẻ

  1. :

+ Caûnh chieàu taøn, chôï taøn, nhöõng kieáp ngöôøi taøn taï

+ Gôïi trong Lieân noãi buoàn man maùc vaø mieàn traéc aån, caûm thöông cho nhöõng ñöøa treû toäi nghieäp.

+ Khung caûnh TN vaø con ngöôøi: Ngaäp chìm trong ñeâm toái; aùnh saùng chæ coøn laø khe, chaám, quaàng

+ Nhòp soáng cuûa ngöôøi daân laëp ñi laëp laïi ñôn ñieäu, bun teû ñoäng taùc quen thuoäc, nhöõng suy nghó, mong ñôïi nhö moïi ngaøy. Hoï mong ñôïi moät caùi gì töôi saùng cho söï soáng ngheøo khoå haøng ngaøy.

+ Taâm traïng cuûa Lieân: Nhôù laïi nhöõng ngaøy thaùng töôi ñeïp ôû Haø Noäi, buoàn baõ, yeân laëng doõi theo nhöõng caûnh ñôøi nhoïc nhaèn, nhöõng kieáp ngöôøi taøn taï; caûm nhaän saâu saéc veà cuoäc soáng tuø ñoïng trong boùng toái.

  1. :

+ Saùng böøng leân vaø huyeân naùo trong choác laùt roài laïi chìm vaøo boùng toái.

+ Chò em Lieân haân hoan haïnh phuùc khi taøu ñeán, nuoái tieác, baâng khuaâng luùc taøu ñi qua. Con taøu mang theo mô öôùc veá moät theá giôùi khaùc saùng suûa hôn vaø ñaùnh thöùc trong Lieân nhöõng hoài öùc lung linh veà Haø Noäi xa xaêm.

+ YÙ nghóa chuyeán taøu ñeâm: laø bieåu töôïng cuûa moät theá giôùi thaät ñaùng soáng vôùi söï giaàu sang vaø röïc rôõ aùnh saùng . Noù ñoái laäp vôùi cuoäc soáng moøn moûi, ngheøo naøn, toái taêm vaø quaån quanh cuûa ngöôøi daân phoá huyeän .

Qua taâm traïng cuûa chò em lieân, taùc giaû nhö muoán lay tænh nhöõng con ngöôøi ñang buoàn chaùn, soáng quaån quanh, lam luõ vaø höôùng hoï ñeán moät töông lai toát ñeïp hôn.

+ Ý nghĩa văn bn: Theå hieän nieàm caûm thöông chaân thaønh cuûa Thaïch Lam ñoái vôùi nhöõng kieáp soáng ngheøo khoå, chìm khuaát trong moûi moøn, toái taêm, quaån quanh nôi phoá huyeän tröôùc Caùch maïng vaø söï traân troïng vôùi nhöõng öôùc mong nhoû beù, bình dò maø tha thieát cuûa hoï.

 + Ngh thut: Coát truyeän ñôn giaûn, noåi baät laø nhöõng doøng taâm traïng chaûy troâi, nhöõng caûm xuùc, caûm giaùc mong manh mô hoà trong taâm hoàn nhaân vaät; buùt phaùp töông phaûn, ñoái laäp; mieâu taû sinh ñoäng nhöõng bieán ñoåi tinh teá cuûa caûnh vaät vaø taâm traïng con ngöôøi; ngoân ngöõ, hình aûnh giaàu yù nghóa töôïng tröng; gioïng ñieäu thuû thæ thaám ñöôïm chaát thô, chaát tröõ tình saâu laéng.

@ Giôùi thieäu :

* Hai chò em Lieân moät thôøi soáng ôû Haø noäi vôùi cuoäc soáng toát ñeïp, coù nhieàu kæ nieäm gaén boù …

* Hieän taïi soáng ôû moät phoá huyeän ngheøo troâng coi cöûa haøng taïp hoùa nhoû xíu baùn caû ngaøy chaúng ñuû tieàn mua rau 

+ Lieân troâng coi cöûa haøng, ñeo daây xaø tích, tính toaùn, chaêm soùc em  Ò coâ gaùi lôùn, ñaûm ñangÒ giaø tröôùc tuoåi

+ An: muoán chôi vôùi treû con Ò khoâng daùm; nghe lôøi, yeâu quyù chò 

@ Khi chieàu buoâng :

* Lieân ngoài laëng yeân, ñoâi maét chò boùng toái ngaäp daàn caùi buoåi chieàu queâ thaám vaøo taâm hoàn chò vaø chò caûm thaáy: Loøng buoàn man maùc nhöng khoâng bieát vì sao; Hai chò em göôïng nheï ngoài yeân nhìn ra phoá vaø caûm nhaän ñöôïc moät muøi aâm m boác leân - muøi rieâng cuûa ñaát,cuûa queâ höông naøy

* Chi tieát choïn loïc, hình aûnh töø ngöõ tieâu bieåu nhaø vaên mieâu taû neùt taâm traïng: moät noãi buoàn man maùc; nhöõng rung ñoäng nhoû nheï, mô hoà ñeå caûm nhaän ñöôïc muøi vò rieâng cuûa ñaát

@ Luùc ñeâm xuoáng – khuya veà: Nhôù nhöõng thaùng ngaøy töôi ñeïp ôû Haø Noäi; buoàn baõ, yeân laëng doõi theo nhöõng caûnh ñôøi nhoïc nhaèn, nhöõng kieáp ngöôøi taøn taï; caûm nhaän saâu saéc veà cuoäc soáng tuø ñoïng trong boùng toái cuûa hoï.

+ Hai chò em nhìn nhöõng con ngöôøi soáng nôi phoá huyeän nhö maáy ñöùa treû con nhaët nhaïnh nhöõng gì coøn soùt laïi cuûa phieân chôï ngheøo vöøa tan àThöông chuùng nhöng baát löïc bôûi chò em Lieân cuõng ngheo nhö chuùng

+ Nhöõng con ngöôøi taàn taûo sôùm hoâm, lam luõ vaát vaû nhö meï con chò Tí; gaùnh phôû baùc Sieâu; gia ñình baùc Xaåm … buoân baùn eá aåmà ñoäng loøng thöông, chia seû vôùi nhöõng con ngöôøi ñoù

èTaâm hoàn thô ngaây cuûa chò em lieân rung ñoäng tröôùc cuoäc soáng teû nhaït, ngheøo tuùng … moät taâm hoàn nhaïy caûm, ña caûm, nhaân haäu

@  Chôø ñôïi chuyeán taøu qua ga xeùp nhoû: Saùng böøng leân vaø huyeân naùo trong choác laùt roài laïi chìm vaøo boùng toái. Chò em Lieân haân hoan haïnh phuùc khi taøu ñeán, nuoái tiếc, baâng khuaâng luùc taøu ñi qua. Con taøu mang theo mô öôùc v moät theá giôùi khaùc saùng suûa hôn vaø ñaùnh thöùc trong Lieân nhöõng hoài öùc lung linh veà Haø Noäi xa xaêm.

*  Hai ñöùa treû coá thöùc khuya maëc duø buoàn nguû ríu caû maét; an tröôùc khi nguû daën chò goïi daäy khi taøu ñeán; söï chôø ñôïi khaéc khoaûi moät hoaït ñoäng cuoái cuøng cuûa moät ngaøy khoâng phaûi ñeå baùn haøng; hai chò em coá thöùc chæ ñeå ñöôïc soáng laïi trong giaây laùt nhöõng thaùng ngaøy ñeïp ñeõ ñaõ qua – moät thôøi choán ñoâ thaønh vôùi quaø xanh ñoû, ñi chôi… vì theá chôø taøu nhö moät nhu caàu taát yeáu moät khaùt khao mong ñôïi haøng ñeâm cuûa hai chò em

*  Khi tieáng maùy raàm roä; tieáng coøi vang leân; tieáng rít cuûa baùnh taøu; khi aùnh saùng töø nhöõng toa taøu röïc leân chieáu xuoáng laøm saùng tröng vaø khuaáy ñoäng phoá huyeän; Lieân goïi An daäy vaø hai chò em nhìn chaêm chuù thaáy loaùng thoaùng toa haïng nhaát sang troïng, ngöôøi loá nhoá treân töøng toa; ñoàng vaø keàn saùng laáp laùnh; caùc cöûa kính …söï nhoän nhòp, taáp naäp ñaõ phaù tan khoâng khí tónh laëng, buoàn teû; hai chò em soáng laïi nhöõng thaùng naêm xöa; taâm traïng sung söôùng

* Trong choác laùt taøu rôøi ga xeùp nhoû: Hai chò em nhìn theo caùi chaám nhoû cuûa chieác ñeøn xanh treo treân toa sau cuøng xa xa maõi roài khuaát daân, maát huùtànhö nuoái tieác phuùt giaây sung söôùng soáng laïi quaù khöù ñeïp ñeõ khoâng ñöôïc nhieàu

Bài 2. Chữ người tử tù – Nguyễn Tuân

* Nắm một số nét chính về tác giả Nguyễn Tuân và truyện ngắn Chữ người tử tù

* Cảnh cho chữ - một cảnh tượng xưa nay hiếm

* Vẻ đẹp của nhân vật Huấn Cao:

+Mang cốt cách của một nghệ sĩ tài hoa. Có khí phách  dũng khí, hiên ngang, bất khuất của một trang anh hùng nghĩa liệt. Sáng ngời vẻ đẹp trong sáng của một người có thiên lương; một nhân cách cao đẹp  

+ Qua hình tượng nhân vật Huấn Cao, Nguyễn Tuân muốn khẳng định cái đẹp là bất diệt, cái tài và cái tâm, cái đẹp và cái thiện không thể tách rời; thể hiện sự trân trọng giá trị tinh thần của dân tộc.

*Thanh âm trong trẻo...viên quản ngục

+ Một con người có sở thích cao quý, biết say mê và quý trọng cái đẹp, biết cảm phục tài năng, nhân cách và biệt nhỡn liên tài.

+ Qua nhân vật viên quản ngục, nhà văn muốn nói: trong mỗi con người đều ẩn chứa cái đẹp, cái tài. Cái đẹp chân chính trong bất cứ hoàn cảnh nào vẫn giữ được  phẩm chất,  nhân cách.

* Ý nghĩa văn bản: Tác phẩm khắng định và tôn vinh sự chiến thắng của ánh sáng, cái đẹp, cái thiện và nhân cách cao cả của con người; đồng thời bộc lộ lòng yêu nước thầm kín của nhà văn.

 * Nghệ thuật :Tạo dựng tình huống truyện độc đáo, đặc sắc; sử dụng thành công nghệ thuật tương phản, đối lập; xây dựng nhân vật; ngôn ngữ góc cạnh, giầu hình ảnh, có tính tạo hình, vừa cổ kính vừa hiện đại.

* Nắm một số nét chính về tác giả Vũ Trọng Phụng và tác phẩm Số đỏ, đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia

* Hiểu rõ mâu thuẫn hài hước, chua chát

* Chân dung biếm hoạ các nhân vật; cảnh đám tang 

* Giải thích ý nghĩa nhan đề đoạn trích:Chứa đựng mâu thuẫn trào phúng, hàm chứa tiếng cười chua chát, vừa kích thích trí tò mò của độc giả vừa phản ánh một sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn Niềm vui chung của tang gia: Cái chết kia làm cho nhiều người sung sướng lắm

* Ý nghĩa văn bản

 * Nghệ thuật đoạn trích: Tạo tình huống trào phúng cơ bản rồi mở rộng ra thành những tình huống khác; phát hiện những chi tiết đối lập gay gắt cùng tồn tại trong một con người, sự việc, sự vật; thủ pháp cường điệu, nói ngược, nói mỉa… được sử dụng một cách linh hoạt; miêu tả biến hóa, linh hoạt và sắc sảo đến từng chi tiết, nói trúng nét riêng của từng nhân vật. 

* Nắm một số nét chính về tác giả Nam Cao và truyện ngắn Chí Phèo

* Kể từ khi trở về làng Vũ Đại,  Chí Phèo đến nhà bá Kiến mấy lần, lược thuật từng lần và nêu nhận xét...; kết thúc truyện...

* Diễn biến tâm trạng của nhân vật Chí Phèo kể từ khi gặp thị Nở đến lúc tự sát ( bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người ) Chí Phèo- bi kịch của người sinh ra là người nhưng không được làm người

+ Cuộc gặp gỡ  với thị Nở và tình yêu thương chăm sóc chân thành của thị đã đánh thức tình người trong Chí...

+Muốn trở thành người lương thiện, muốn làm hòa với nhiều người, bị thị Nở từ chối...

+ Chí rơi vào bi kịchbị cự tuyệt làm người bị dồn đến đường cùng...

+ Trong cơn phẫn uất, tuyệt vọng, chí giết bá Kiến rồi tự sát...

* Ý nghĩa văn bản: Chí Phèo tố cáo mạnh mẽ thuộc địa phong kiến tàn bạo đã cướp đi cả nhân hình và nhân tính của người nông dân lương thiện đồng thời nhà văn phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của con người ngay cả khi  tưởng như họ đã bị biến thành quỷ dữ

* Nghệ thuật: Xây dựng nhân vật điển hình  vừa có ý nghĩa tiêu biểu vừa sống động, có cá tính độc đáo và nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo; kết cấu truyện mới mẻ, tưởng như tự do nhưng lại rất chặt chẽ, lô gích; cốt truyện và các tình tiết hấp dẫn, biến hóa giầu kịch tính; ngôn ngữ sống động vừa điêu luyện lại gần gũi tự nhiên; giọng điệu đan xen biến hóa, trần thuật linh hoạt.

* Những nét chính về con người và quan điểm sáng tác

+Trước Cách mạng: Nghệ thuât phải bám sát cuộc đời , gắn bó với đời sống nhân dân lao động; nhà văn phải có đôi mắt của tình thương, tác phải văn chương hay, có giá trị phải chưa đựng nội dung nhân đạo sâu sắc; văn chương nghệ thuật là lĩnh vực đòi hỏi phải khám phá, tìm tòi, sáng tạo; lao động nghệ thuật là nơi hoạt động nghiêm túc công phu; người cầm bút phải có lương tâm.

+Sau Cách mạng: Nam Cao vẫn sáng tác theo quan điểm đúng đắn, tích cực

* Phong cách nghệ thuật

+ Luôn hướng tới đời sống tinh thần của  con người bên trong, nhà văn có biệt tài diễn tả, phân tích tâm lí nhân vật.

+ Thường viết về cái nhỏ nhặt bình thường nhưng có sức khái quát lớn và đặt ra những vấn đề xã hội lớn lao, nêu những triết lí nhân sinh sâu sắc, quan điểm nghệ thuật tiến bộ.

+ Giọng văn tỉnh táo sắc lạnh mà nặng trĩu suy tư; buồn thương chua chát mà đằm thắm yêu thương. Ngôn từ sống động tinh tế mà giản d, gn gũi

  1. ếng Việt
    1. Phong cách ngôn ngữ báo chí

* Các thể loại tiêu biểu như bản tin, phóng sự, tiểu phẩm..., mỗi thể loại sử dụng  ngôn ngữ riêng, mỗi lĩnh vực được đề cập có ngôn ngữ phù hợp.

* Ngôn ngữ báo chí  có chức năng cung cấp tin tức, định hướng dư luận, quan điểm chính xác nên ngôn ngữ phải rõ ràng trong sáng.

* Các phương tiện diễn đạt:

+ Từ vựng phong phú, mỗi thể loại, mỗi lĩnh vực có lớp từ đặc trưng

+ Câu văn đa dạng phù hợp mỗi thể loại, đảm bảo tính  mạch lạc, trong sáng

+ Sử dụng phong phú các biện pháp tu từ để cách nói, viết giàu hình ảnh, nhạc điệu.

*Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí: tính thông tin thời sự, tính ngắn gọn, tính sinh động hấp dẫn.

*Đặc điểm cơ bản:

- Thành ngữ thường là một cụm từ cố định, ngắn gọn cô đọng,  dùng hình ảnh cụ thể sinh động có tính biểu cảm cao.

- Điển cố là những sự việc, câu thơ trong sách đời trước được dẫn ra và sử dụng lồng ghép vào câu thơ, lời nói về những điều tương tự

*Tìm và phân tích các thành ngữ, điển cố trong các tác phẩm trong chương trình và sưu tầm thêm.

*Dùng kiểu câu bị động: thường sử dụng các từ bị, được...

* Dùng kiểu câu có khởi ngữ: chuyển một phần của vị ngữ lên trước

*Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống: cần phân biệt thông tin thứ yếu trong câu( trạng ngữ) và thông tin quan trọng (vị ngữ)

 * Nắm kỹ cách phân tích, so sánh, tổng hợp vấn đề

 * Vận dụng thao tác so sánh, phân tích và sự kết hợp các thao tác trên khi viết bài văn nghị luận văn học và đoạn văn nghị luận xã hội.

Tham khảo một số đề và đáp án phần đọc hiểu

*Đề 1

“Hoả mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gương đeo dung bằng lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kì trống giục, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không; nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang người chém ngược, làm cho mã tà ma ní hồn kinh; bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu sắt tàu đồng sung nổ.”

                                                            Trích Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc-Nguyễn Đình Chiểu

Đọc hiểu văn bản trên và trả lời câu hỏi sau:

*Đáp án:

+Nội dung: người nghĩa sĩ chống giặc trong điều kiện thiếu thốn nhưng chiến đấu dũng cảm nên lập được chiến công lớn.

+Tiêu đề: Hình tượng người nghĩa sĩ công đồn.

+Nghệ thuật: điệp từ, đối lập, động từ mạnh… thể hiện được không khí căng thẳng quyết liệt của cuộc chiến và tinh thần quả cảm của người nghĩa sĩ.

+ Cảm nhận độc đáo, chân thành.

*Đề 2

Những chị lúa phất phơ bím tóc

Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học

Đàn cò áo trắng

Khiêng nắng

Qua sông

Cô gió chăn mây trên đồng

Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi

                                    (Em kể chuyện này-Trần Đăng Khoa)

 Đọc văn bản trên và thực hiện các yêu cầu sau:

*Đáp án

 

----------------Hết------------

MÀU ÁO XANH (CLB Văn học)

Kỉ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22.12

Màu áo xanh

                       Dáng chiều

                                 chạm phải tim em                                            thCAQ70JRX

                      Là đôi nạng gỗ

                                          thường men dốc về

                     Có gì trong bước anh đi…

                     Nghiêng vào hoang vắng thầm thì thời gian

                    Giá em là chút mưa ngàn

                    Hòa trong gió phố cùng làn áo xanh

CÓ NHỮNG CON NGƯỜI NHƯ THẾ...(CLB Văn học))

      

     Bước qua cuộc kháng chiến chống Mỹ đã gần 40 năm, nhưng vết thương mà nó để lại vẫn như còn hiện diện đâu đây, nhưng có lẽ càng trong gian khổ và mất mát ta lại càng nhận ra được vẻ đẹp tâm hồn của nhân dân và sức mạnh của dân tộc. Biết bao người phụ nữ khi tổ quốc cần họ biết sống xa nhau, kiên trì, bền bỉ và là một bến bờ dịu dàng, chung thủy đợi anh về. Cuộc kháng chiến của chúng ta thắng lợi bởi có những hậu phương như cô giáo Chu Thị Lưu Quang - một người biết yêu và biết đợi chờ mà tôi đọc được trên Express, xin chia sẻ với các bạn nhân ngày 22.12

                                Chuyện tình của cô giáo

               38 năm tìm mộ người yêu

     Yêu từ thuở cắp sách tới trường, chàng trai Đào Đức Định xếp bút nghiên lên đường chiến đấu rồi hy sinh. Nơi quê nhà, người con gái Chu Thị Lưu Quang vừa dạy học, làm thơ vừa đi tìm mộ người yêu liệt sĩ suốt 38 năm ròng.

   Ngôi nhà đơn sơ nằm sâu trong ngõ phố Chùa Thông, phường Sơn Lộc (Sơn Tây, Hà Nội) chỉ có nữ giáo viên về hưu sống một mình. Bao năm qua, bức ảnh và những lá thư liệt sĩ Đức Định gửi về, cô giáo Lưu Quang vẫn trân trọng gìn giữ. Người chiến sĩ ấy là mối tình đầu, cũng là mối tình duy nhất của bà suốt tuổi thanh xuân đến tận bây giờ.

     Ngày ấy, hai người học chung trường cấp hai Trung Hưng (Ba Vì), anh Định hơn cô một tuổi. Tính tình Lưu Quang sôi nổi, học khá lại hát hay nên có nhiều chàng trai thầm mến, trong đó có anh Định. Tình yêu học trò chớm nở từ những cánh hoa lan anh lén giấu vào tập vở học trò của người yêu. Rồi họ gắn bó hơn sau những chiều tan học, cùng hái hoa sim, đi lễ chùa.

   Mùa hè năm 1969, anh Định làm đơn tình nguyện lên đường chiến đấu khi tròn 19 tuổi. Trước khi đi, anh dặn dò Lưu Quang nếu chờ đợi lâu quá thì cứ yêu và lấy ai đó nếu họ tốt. Anh sợ không về thì cô lỡ dở tình duyên nhưng cô gái quả quyết sẽ đợi người yêu về.

   Lần gặp cuối cùng trước khi lên đường chiến đấu, anh chơi đàn và hát cho Lưu Quang nghe. Anh cầm tay cô với lời hứa ra trận sẽ chỉ tiến chứ không lùi. Quang vội che miệng người yêu, không cho nói tiếp những điều gở. Hôm đó, anh đang chơi thì dây đàn bị đứt. Cây guitar bây giờ cô giáo Lưu Quang vẫn giữ và không nối lại dây.

   Dọc đường hành quân, những cánh thư anh vẫn liên tiếp gửi về. Lá thư cuối cùng viết trên đất Lào, anh tin tưởng ngày về không xa. "Chúng ta xa nhau vào mùa mưa là mùa ly biệt nhưng rồi Định tin rằng thống nhất Tổ quốc là một ngày nắng đẹp. Định sẽ trở về quê hương, sẽ bước vội trên con đường từ bến xe về nhà dù còm cõi ốm đau, dù tàn phế... miễn làm sao vẫn có một tâm hồn trở về gặp Quang và gia đình".

     Năm 1971, bà đau đớn khi nhận tin người yêu hy sinh nhưng vẫn gắng gượng để vượt qua. "Nếu đúng nghĩa thì anh ấy vẫn chưa trở về bởi lúc hy sinh, đơn vị không tìm thấy hài cốt. Thế nên tôi vẫn phải đợi", bà Lưu Quang cười buồn khi nhắc lại kỷ niệm xưa. Nhiều năm trôi qua, bà vẫn nhớ rõ khuôn mặt, dáng hình, thói quen mặc áo sơ mi trắng luôn quên cài chiếc cúc trên cùng của người yêu.

   Đất nước thống nhất, bà tốt nghiệp Đại học Sư phạm rồi về dạy Văn tại trường THPT Tùng Thiện, sau này chuyển sang trường THPT Sơn Tây. Bao thế hệ học trò ra trường ngưỡng mộ tấm lòng và câu chuyện tình yêu của cô giáo mà họ thân thương gọi là bầm, là mẹ.

     Suốt bao năm qua, cô giáo Lưu Quang vẫn lẻ bóng và cùng gia đình liệt sĩ Định lần tìm mộ ông. Cứ dịp nghỉ hè, bà tìm gặp những người cùng chiến đấu với ông để hỏi tin tức.

   Khó khăn nhất của bà là không biết được nơi ông hy sinh do không xác định đơn vị của ông. Khi gia đình mất hết hy vọng, bà vẫn đi tìm. Từ lá thư cuối cùng, ông viết tại Lào, bà hai lần sang đây, đến các nghĩa trang liệt sĩ ở Tà Khẹt, Luông Pha Băng tìm hàng nghìn ngôi mộ nhưng vẫn không thấy tên ông.

   Hết tiền, bà Lưu Quang quay về Việt Nam, tiếp tục đưa thông tin liệt sĩ lên mạng. Năm 2010, ông Lã Hữu Vĩnh, người cùng đơn vị ông Định năm xưa, tình cờ đọc được tin nhắn nên chủ động liên lạc giúp tìm kiếm. Cuối cùng, bà cũng biết ông thuộc đơn vị 24KB, Sư đoàn 1, Quân khu T3 (nay là Quân khu 9). Khi đơn vị 24KB gặp mặt vào cuối tháng 7 vừa qua, đồng đội cho biết ông hy sinh vì loạt đạn xuyên thẳng trong trận đánh ở chiến dịch Chen La II của quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia. Thi thể được mai táng gần chùa Phum Bân thuộc tỉnh Kandal.

   Điều bà lo lắng nhất là khu vực có mộ đã bị san phẳng: "Không biết ngôi mộ của anh và ba đồng đội được di dời đến nơi nào hay đã bị san lấp. Dù khó khăn thế nào, tôi và gia đình cùng đồng đội anh vẫn sẽ đi tìm và tin là tìm được. Mình còn sống là vẫn may mắn hơn người đã khuất, họ mới thiệt thòi vì mất tất cả". Bà cho hay đầu năm sau sẽ cùng gia đình liệt sĩ Định sang Campuchia tiếp tục tìm kiếm.

   Thời gian trôi qua, cô gái xuân sắc năm nào nay đã 63 tuổi. Bà sống một mình, thờ phụng mẹ cha và nhận nuôi con gái của người em trai. Bà bảo, không biết có phải vì lời hứa "đợi anh về" năm xưa vận vào người không mà những mối duyên đến sau này đều không thành, tình cảm cứ chớm nở rồi lại tàn. Bà gọi cha mẹ người yêu là ba mợ và thường xuyên thăm nom. Cụ Cúc, mẹ liệt sĩ Định, rất thương, nhiều lần khuyên bà sớm tìm một nơi chốn nhưng cô giáo Lưu Quang vẫn im lặng. Bà bảo dù chưa cưới xin, nhưng trong thâm tâm đã coi liệt sĩ Định là chồng.

   "Năm tháng đi qua, chỉ có tình yêu và ký ức đẹp đẽ ở lại. Thời gian vẫn chảy trôi nhưng có những dấu mốc dừng lại, buộc mình phải nhớ và không thể nào bước qua. Đã yêu là sẽ đợi. Còn đợi đến bao giờ lại là việc riêng của mỗi người. Có lẽ sức mạnh để tôi vượt qua được tất cả là nhờ tình yêu dạy học, những vần thơ và tin vào cả tình yêu mãnh liệt dù biết người đã đi xa mãi không về", bà Lưu Quang tâm sự.

   Chiều Sơn Tây gió nhẹ, những câu thơ cô giáo Lưu Quang viết trong một lần đến thăm ngôi mộ gió của liệt sĩ Đào Đức Định chợt ngân lên: "Anh, em đến rồi không nhận ra em sao? / Chiếc nón trắng còn đây / Chiếc khăn hồng còn đó / Và bài thơ dang dở đợi anh về...".

Hoàng Phương

ĐÀN TÌM HIỂU BÀI THƠ ĐÀN GHI TA CỦA LORCA (CLB Văn học)

   Bài thơ Đàn ghita của Lorca - Thanh Thảo là một bài thơ 2 khó (vừa khó dạy hay lại vừa khó học tốt). Vì vậy, tổ Văn giới thiệu với các em bài viết của Thầy Phan Danh Hiếu để các em tham khảo, phần nào giúp các em tiếp cận tốt bài thơ…

              Phân tích bài thơ Đàn ghi ta của Lorca

   Thanh Thảo thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhưng đã tạo được giọng điệu riêng ngay từ khi trình làng thi phẩm đầu tiên "Dấu chân qua trảng cỏ" rồi đến “Những người đi tới biển”, sau đó là “Khối vuông ru-bích”. Ông luôn tìm tòi khám phá, sáng tạo tìm cách biểu đạt mới qua hình thức câu thơ tự do, đem đến một mĩ cảm hiện đại cho thơ bằng thi ảnh và ngôn từ mới mẻ. Đàn ghita của Lorca là bài thơ tiêu biểu cho kiểu tư duy sáng tạo ấydan ghi ta1

   Thanh Thảo mở đầu bài thơ bằng chính di nguyện của Lor-ca “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”. Đây là một di nguyện vừa thiêng liêng vừa cao thượng. Anh không muốn suốt đời là cái bóng ngăn cản sự phát triển của những tài năng trẻ của đất nước mình. Đây chính là cái tâm của người nghệ sĩ lớn suốt đời hi sinh cho nghệ thuật và đấu tranh chống phát xít bạo tàn. Về một ý nghĩa khác Đàn ghita đã gắn với giây phút cuối cùng của cuộc đời Lor-ca. Cái chết của người nghệ sĩ ấy và những phẩm chất tài năng của anh đã bắt gặp hồn thơ Thanh Thảo làm nên thi phẩm tuyệt bút này.

    Bài thơ có lối diễn đạt không viết hoa đầu dòng tạo nên một sự liền mạch như một dòng chảy của cảm xúc không có điểm dừng. Sự tài hoa của Thanh Thảo còn làm ta liên tưởng bài thơ như một bản đàn ngân vang với âm thanh “li-la” mênh mang, dìu dặt vút cao chắp cánh đưa người nghệ sĩ bay vút lên trên tất cả bạo tàn và chết chóc.

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la, li-la, li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chuếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn

   Những câu thơ mở đầu giàu sức gợi mang đến một trường liên tưởng về một đất nước đẹp tươi với tiếng ghi ta làm mê say lòng người, những vũ nữ Digan với làn da rám nắng và vũ khúc Flamenco cháy bỏng, những trận đấu bò rực lửa và danh dự của người kiếm sĩ và không thể thiếu những miền thảo nguyên bao la xanh bóng nắng. Giữa nắng và gió, giữa bao la thiên địa, Lorca hiện lên ngời sáng trong thơ. Sự chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang thị giác tạo nên « tiếng đàn bọt nước » đầy biến ảo, khi tròn to, khi phập phồng thổn thức, khi vỡ ra tức tưởi như một « thiên bạc mệnh » có tính dự báo về những chông gai, trắc trở mà số phận người nghệ sỹ sẽ phải đón nhận ở phía trước. Và màu «áo choàng đỏ gắt» tiếp theo sau tiếng đàn bọt nước ấy chính là những trận đấu bò sinh tử. Nhưng đấu trường bò tót ngay trong sự chuyển gam của Thanh Thảo đã trở thành một đấu trường chính trị khổng lồ, ngột ngạt, căng thẳng, đẫm máu của Tây Ban Nha thời đó. Màu áo của kiếm sĩ « đỏ gắt » lên hay nền chính trị độc tài thân phát xít đang thiêu đốt tự do dân chủ và kiềm hãm sự phát triển của một nền nghệ thuật đang già cỗi. Đây là một trận chiến lớn giữa một bên là khát vọng dân chủ của nhân dân nói chung, của Lor-ca nói riêng với nền chính trị độc tài. Xét trong lĩnh vực nghệ thuật, đó là cuộc xung đột giữa khát vọng cách tân của nhà thơ với nền nghệ thuật già nua. Xét ở phương diện nào thì Lorca cũng là một chiến sĩ đơn độc đáng thương.

   Giữa lúc trận đấu đang căng thẳng thì bỗng vang lên âm thanh du dương, bổng trầm của tiếng đàn: li-la, li-la, li-la một thanh âm trong trẻo, thanh tao quyện hòa mùi hương hoa Lila dìu dịu, lan tỏa với những cánh hoa màu tím nồng nàn đầy sức sống giữa khung cảnh bạo tàn và chết chóc. Đấu trường khốc liệt nhường chỗ cho sự thăng hoa của nghệ thuật. Ai nói nghệ thuật không có sức mạnh. Không ! Nghệ thuật chính là sức mạnh vô địch có thể hóa giải mọi hận thù. Và chàng nghệ sỹ của chúng ta đang thăng hoa trong bản hòa tấu Ghita đầy lãng mạn. Người đọc như đang dõi mắt theo từng bước chân lãng tử của người nghệ sỹ trên hành trình «lang thang về miền đơn độc» cùng với «vầng trăng – yên ngựa». Đây là một hệ thống thi ảnh thường bắt gặp trong thơ Lorca, chàng kị sỹ một mình trên lưng «con ngựa đen/ vầng trăng đỏ » với những bản đàn ghita phiêu bồng cùng giấc mơ tranh đấu. Trong thơ Thanh Thảo, Lorca hiện lên với dáng điệu «chuếnh choáng». Đây là một hình ảnh mang cái hồn say của người nghệ sỹ, không phải cái say tầm thường của những cốc rượu vang đỏ mà là say trong tranh đấu, say trong sáng tạo nghệ thuật. Nếu như chàng Đôn-ki-hô-tê trong trang văn của Xec-van-tec mải miết với giấc mơ hiệp sĩ thì Lorca mãi « mỏi mòn » trong hành trình chống lại tộc ác của bè lũ Phờ-răng-cô. Nhưng đáng thương thay, trong hành trình khát vọng ấy, Lorca là một nghệ sĩ cô đơn trong sáng tạo nghệ thuật và cô độc trong chiến đấu. Nhưng không vì thế « con họa mi của xứ Granada lại ngừng hót ». Chàng vẫn « Mãnh liệt như trăm ngàn sư tử/ Vững chắc như cẩm thạch » (Thơ Lorca)

   Càng chiến đấu, Lorca càng say mê, càng “hát nghêu ngao». Nhưng phũ phàng thay « đường chỉ tay đã đứt », định mệnh đã khiến chàng nghệ sĩ du ca của chúng ta phải dở dang hành trình khát vọng. Phát súng của bọn phát xít đã đánh hạ Lorca đáng thương. Thanh Thảo thốt lên sững sờ «bỗng kinh hoàng ». Như không tin vào mắt mình nữa. Cả dân tộc Tây Ban Nha bàng hoàng, cả thế giới nín lặng, bản giao hưởng chùng xuống rồi lại vút cao lên theo « máu anh phun như lửa đạn cầu vồng ». Thanh Thảo tạo dựng cái chết đầy bi phẫn của người anh hùng một cách tức tưởi bằng thủ pháp nghệ thuật đối lập. Đối lập giữa niềm tin, tình yêu và lạc quan, khát vọng « hát nghêu ngao » với sự thật phũ phàng « áo choàng bê bết đỏ ». Đó là màu máu của Lorca làm tấm áo choàng đỏ gắt càng thêm «bê bết đỏ». Đối với Lorca, anh luôn dự cảm về cái chết nhưng anh cũng không thể ngờ rằng cái chết lại đến với mình nhanh đến thế. Anh đã từng thốt lên «Tôi không muốn nhìn thấy máu ! ». Nhưng máu đã đổ. Người kiếm sĩ muốn một cái chết vinh quang giữa đấu trường cùng với đôi kiếm sắc nhưng lại bị kẻ thù hành hình một cách lén lút bất minh. Nhưng Lorca chấp nhận như người cách mạng đã chấp nhận «Dấn thân vô là phải chịu tù đày/ Gươm kề cổ súng kề tai/ Là thân sống chỉ coi còn một nửa». Và vì chấp nhận, người anh hùng đã ung dung, bình thản ra giữa pháp trường «chàng đi như người mộng du». Mộng du là trạng thái của tâm hồn đã rời thể xác nhưng không có nghĩa là biến mất khỏi thể xác. Tâm hồn và tinh thần của Lorca đã gửi tất cả vào cuộc tranh đấu và vì thế bước chân mộng du đã hóa thành những bước chân anh hùng. Càng tiếc thương chàng nghệ sĩ bao nhiêu chúng ta lại càng căm phẫn tội ác bấy nhiêu. Và Lorca đã hi sinh nhưng những kẻ thất bại lại chính là bè lũ phát xít. Bởi chúng chỉ có thể hủy diệt được thân xác của Lorca nhưng không thể hủy diệt được sức sống của anh đang bung nở giữa bản hòa tấu trầm hùng mang âm hưởng của những tiếng Ghita nồng nàn vi diệu:

tiếng ghi -ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi -ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi -ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi -ta ròng ròng máu chảy

   Điệp khúc dồn dập qua nhịp thơ Thanh Thảo như đã lột tả được cái bàng hoàng căm phẫn trong bản ghi ta bi tráng! Tôi gọi đây là khúc biến tấu của tiếng đàn, nó thay màu chuyển gam rất lẹ, biến ảo không ngừng và đặc biệt luôn sinh sôi nảy nở, giọt này vỡ đi, giọt kia lại trào ra không dứt. Đó chính là sức sống! Thanh Thảo sử dụng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác mang đến sự linh hoạt khi miêu tả tiếng đàn. Màu nâu xuất hiện suy tư, trầm tĩnh đến lạ thường. Đó là màu nâu của cây đàn, màu nâu của đất đai, màu nâu của làn da rám nắng trên thân hình những vũ nữ Digan bốc lửa. Trước giây phút từ li, chàng đã ngước nhìn lên bầu trời xanh tha thiết ”bầu trời cô gái ấy”. Đó là bầu trời của khát vọng, bầu trời yêu thương nơi có bóng hình nàng Maria thủy chung. Đối lập với màu nâu trầm tĩnh là màu xanh của "tiếng ghita lá xanh biết mấy”. Màu xanh là sự hóa thân của Lorca và tiếng đàn vào thiên nhiên mang sức sống cỏ cây: màu xanh của những vườn cam, màu xanh của thảo nguyên và những rặng Oliu hay hàng bạch dương nơi Lorca đang yên nghỉ. Hai tiếng biết mấy nằm ở cuối câu vừa là sự tha thiết trong tình cảm của người nghệ sĩ Thanh Thảo vừa để tôn thêm vẻ đẹp của tuổi trẻ Lorca – vẻ đẹp của người chiến sĩ suốt đời hi sinh vì lí tưởng.

     Tiếng đàn không chỉ mang sắc màu biến tấu mà còn mang hình khối, đường nét như hình hài của sinh mệnh. Nó cũng tức tưởi vỡ òa, cũng biết nói tiếng nói của sự căm phẫn bạo tàn. Hay nói đúng hơn đó là tiếng kêu cứu của nghệ thuật khi bị đẩy đến bờ vực của sự tuyệt diệt.

tiếng ghi -ta tròn

bọt nước vỡ tan

tiếng ghi -ta ròng ròng máu chảy

   Hai tiếng vỡ tan, vừa là sự vỡ ra của bọt nước vừa là sự phập phồng thổn thức của tiếng đàn. Nó đã cất lên lời ca tranh đấu lên án bè lũ phát xít đã hủy diệt cái tài, hủy diệt cái đẹp. Và vì thế bản ghita bi tráng đẩy đến độ cao trào của sự bi phẫn, nó ròng ròng máu chảy, nó uất nghẹn, tức tưởi đến bật máu thành từng dòng đau thương trong một bản đàn giao hưởng hào sảng. Nỗi đau của tiếng đàn cũng là nỗi đau của người nghệ sĩ khi khát vọng chưa thành. Ta cũng đã từng bắt gặp nỗi đau của người nghệ sĩ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du ”Một cung gió thảm mây sầu/ Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay”. Nỗi đau của Kiều khi hầu đàn Hồ Tôn Hiến khiến cho dây đàn cũng nhỏ máu. Đó chính là sự đồng cảm giữa nghệ thuật và tâm hồn của người sinh ra nó. Thì ra nghệ thuật trong bản thể của nó cũng là một sinh mệnh.

   Với thủ pháp nghệ thuật so sánh và liên tưởng, Thanh Thảo đã làm sống dậy một không gian sinh tồn đầy sức sống mãnh liệt.

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

   Không ai chôn cất tiếng đàn hay không ai có thể chôn cất được tiếng đàn ? Có lẽ nên hiểu theo cách thứ hai. Thứ nhất bởi nó là di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm của tinh thần được kết tinh từ hương sắc cuộc đời của người nghệ sĩ nhân dân. Thứ hai bởi sức sống mãnh liệt và hoang dại của nó như loài cỏ mọc hoang không gì có thể ngăn nổi chúng. Đây chính là sự bất tử, sự vĩnh hằng của nghệ thuật. Dù Lorca hi sinh nhưng sản phẩm tinh thần mà ông để lại đó chính là tâm hồn mình, nghệ thuật của mình. Những bài ca tranh đấu của Lorca vẫn đồng hành cùng thời gian và đi cùng năm tháng thăng trầm của lịch sử và nó mãi mãi được hát vang trong lòng của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới.

Không chỉ bất tử, tiếng đàn của chàng ca sĩ hát rong còn mang vẻ đẹp của giọt nước mắt vầng trăng. Một hình ảnh mang nhiều liên tưởng gợi nhiều thi vị. Phải chăng đó chính là vẻ đẹp của nghệ thuật được kết tinh từ những giọt mồ hôi, từ máu và nước mắt của sự lao động nghệ thuật chân chính qua bao thời gian công sức đã nhào nặn thành viên ngọc lấp lánh mang hình hài của giọt nước mắt vầng trăng tinh khiết. Hay đó chính là vẻ đẹp của cuộc đời Lorca đã hóa thân thành viên ngọc quý lung linh tỏa sáng giữa đời. Bất ngờ thay, nơi đáy giếng tối tăm và lạnh lẽo, nơi mà bọn phát xít ngỡ tưởng đã vùi lấp được linh hồn và thể xác của người công dân Lorca, lại là nơi tỏa sáng tâm hồn anh. Ở khổ cuối của bài thơ, Thanh Thảo đưa người đọc vào thế giới suy tư về sự giải thoát của Lorca:

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghita màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Digan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

li-la, li-la, li-la

     Và cuối cùng chàng nghệ sĩ của chúng ta đã dừng bước giang hồ trước dòng sông của định mệnh khi đường chỉ tay đã đứt. Sinh mệnh chấm dứt. Chàng rũ bỏ mọi hệ lụy trần gian để trở về cõi vĩnh hằng. Dòng sông vô hình dung là dòng sông cuộc đời, dòng sông của số phận và cũng là đường ranh giới ngăn cách giữa sự sống và cõi chết. Trên dòng sông ấy, Lorca đang bơi sang ngang cùng di vật đàn ghita. Màu bạc của cây đàn là sự biến ảo từ màu nâu trầm tĩnh sang xanh thiết tha hi vọng và cuối cùng là màu của sự hư ảo trong cõi siêu sinh. Lorca đang bơi trên con thuyền thi ca mà cây đàn chính là con thuyền bàng bạc chở tình yêu và nỗi nhớ của chàng đang trôi dần vào bến bờ bất tử. Chàng dứt khoát rũ bỏ mọi hệ lụy trần gian ném lá bùa vào xoáy nước, ném trái tim vào cõi lặng yên. Xoáy nước là cuộc tranh đấu hay sự hiểm nguy trên dòng sông của định mệnh ? Cõi lặng yên phải chăng là phút giây mà trái tim người nghệ sĩ ngừng đập ? Có lẽ ta không cần phải lí giải về nó. Bởi Lorca đã về nơi an nghỉ cuối cùng. Chỉ còn vang vọng nơi đây âm vọng của tiếng đàn li-la, li-la, li-la như bản nhạc thiết tha, thấm đẫm hương thơm của loài hoa Lila đưa người nghệ sĩ – chiến sĩ về với cõi vĩnh hằng với bao niềm tiếc thương vô hạn. Tôi chợt nhớ tới bài thơ Ghi nhớ của anh:

                            Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi

cùng với cây đàn dưới lớp cát hàng bạch dương

Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi giữa rặng cây cam

và đám bạc hà.

Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi, tôi xin các người đó,

nơi một chiếc chong chóng gió.

   Có lẽ ở một nơi nào đó, chàng nghệ sĩ nhân dân đang được sống giữa những sự yên vui và đầy ánh nắng của tự do nơi đó không có bạo tàn và chết chóc.

     Bài thơ đã rất thành công khi tạo dựng một tượng đài Lorca bằng ngôn ngữ của thơ và âm nhạc. Với lối thơ không viết hoa đầu dòng, cảm xúc liền mạch, Thanh Thảo đã mang đến cho người đọc một mĩ cảm hiện đại giàu tính sáng tạo. Sự trộn lẫn giữa trường phái tượng trưng siêu thực và sức sáng tạo của Thanh Thảo đã cho ra đời một tuyệt bút đầy ngẫu hứng giàu chất nhạc. Trên hết là nhà thơ đã mang đến cho người đọc một tình yêu vô bờ bến đối với nhà thơ nhân dân chống phát xít bạo tàn. Bất kỳ một cuộc chiến nào cũng có người chiến thắng và kẻ bại trận nhưng những người biết hi sinh vì mọi người luôn luôn là người anh hùng với chiến thắng vĩ đại nhất. Gacxia Lorca là một người như thế.

                                                                                                       Giáo viên Phan Danh Hiếu

 dethi xem ngoaikhoa  duhoc